Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 yılı eylül ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Verilere göre bütçe, eylül ayında 532 milyar 242 milyon TL açık vererek yılın en yüksek aylık bütçe açığını kaydetti.
Ağustos ayında 12,9 milyar TL fazla veren bütçede eylül itibarıyla yeniden açık oluştu. Yılın ilk dokuz ayında biriken toplam bütçe açığı ise 1 trilyon 840 milyar TL'yi aştı.
Bütçe açığı geçen yıla göre yüzde 71,9 arttı
Hazine ve Maliye Bakanlığının 15 Ekim'de yayımladığı verilere göre eylül ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 785 milyar 391 milyon TL, bütçe gelirleri ise 1 trilyon 253 milyar 149 milyon TL olarak gerçekleşti.
Geçen yılın aynı ayında 309 milyar 643 milyon TL olan bütçe açığı, bu yıl yüzde 71,9 artışla 532 milyar 242 milyon TL'ye yükseldi.
Bütçe giderlerinde yıllık yüzde 34,1 artış yaşanırken, gelirlerdeki yükseliş yüzde 22,7 seviyesinde kaldı. Böylece giderlerdeki artış hızı, gelirlerdeki artışın 11,4 puan üzerine çıktı.
Eylül ayında vergi gelirleri de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21,8 artarak 1 trilyon 74 milyar TL'ye ulaştı.
Faiz harcamaları 263 milyar TL oldu
Eylül ayında merkezi yönetim bütçesinden yapılan faiz harcamaları 263 milyar 40 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu tutar, aylık bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 14,7'sine karşılık geldi.
Faiz ödemeleri hariç tutulduğunda ise bütçe 269 milyar 202 milyon TL açık verdi. Geçen yılın aynı ayında faiz dışı açık 73 milyar TL seviyesindeydi.
Faiz dışı bütçe dengesinin de açık vermesi, eylül ayında bütçe gelirlerinin faiz ödemeleri dışındaki kamu harcamalarını karşılamaya yetmediğini gösterdi.
Dokuz aylık bütçe açığı 1,84 trilyon TL'ye ulaştı
2026 yılının ocak-eylül döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 13 trilyon 948 milyar TL, bütçe gelirleri ise 12 trilyon 108 milyar TL olarak kaydedildi.
Böylece yılın ilk dokuz ayında bütçe açığı 1 trilyon 840 milyar 330 milyon TL'ye ulaştı.
Aynı dönemde faiz dışı bütçe dengesi 410,8 milyar TL fazla verdi. Bu sonuç, eylül ayında faiz dışı açık oluşmasına rağmen yılın ilk dokuz aylık toplamında faiz hariç gelirlerin faiz dışı giderleri aştığını ortaya koydu.
Bütçe açığındaki artış piyasaları nasıl etkileyebilir?
Bütçe açığının büyümesi, diğer finansman kaynaklarıyla karşılanmadığı ölçüde kamunun borçlanma ihtiyacını artırabilir. Bu durum, Hazine'nin iç borçlanma programı ve devlet tahvili faizleri açısından önem taşıyor.
Borçlanma ihtiyacının artması, piyasa koşullarına bağlı olarak tahvil getirileri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Böyle bir gelişme, bankaların ve özel sektör şirketlerinin finansman koşullarını da dolaylı olarak etkileyebilir.
Borsa İstanbul açısından ise kamu maliyesinin görünümü, faiz beklentileri ve yatırımcıların risk algısı üzerinden takip ediliyor. Ancak açıklanan bütçe açığı tek başına borsada düşüş yaşanacağı veya Merkez Bankasının faiz politikasını değiştireceği anlamına gelmiyor.
Önümüzdeki dönemde bütçe gelirlerinin seyri, kamu harcamalarının gelişimi ve Hazine'nin borçlanma programı, mali dengelerin değerlendirilmesinde öne çıkan göstergeler olacak.