BIST 100 aylık getiri geçmişi, endeksin farklı takvim aylarında nasıl bir performans gösterdiğini karşılaştırmaya yardımcı olur. Ocak 2017–Eylül 2026 dönemindeki tabloda, en yüksek aritmetik ortalama kasım ayında, en düşük ortalama ise mart ayında görülüyor.
Ancak geçmişte bir ayın ortalama getirisinin yüksek olması, aynı ayın gelecekte de kazandıracağı anlamına gelmez. Bu çalışma, geçmiş sonuçları açıklayan bir karşılaştırmadır.
Çalışma hangi dönemi kapsıyor?
Görsel, Ocak 2017’den Eylül 2026’ya kadar 117 tamamlanmış ayı kapsıyor.
Ocak–eylül ayları için onar, ekim–aralık ayları için dokuzar gözlem bulunuyor. 2026’nın ekim, kasım ve aralık ayları çalışma dönemine dahil edilmediği için bu hücreler boş gösteriliyor. Boş hücreler sıfır getiri anlamına gelmiyor.
Özet hesaplamalar, tabloda bir ondalık basamakla gösterilen aylık değerlerden yeniden yapılmıştır. Daha hassas kapanış verileriyle hesaplanan sonuçlarda küçük yuvarlama farkları oluşabilir.
Aylara göre ortalama getiriler nasıl?
Tablodaki değerlerden hesaplanan aritmetik ortalamalar şöyledir:
Ocak: %6,8
Şubat: −%0,4
Mart: −%3,4
Nisan: %3,4
Mayıs: %0,9
Haziran: %4,0
Temmuz: %4,9
Ağustos: %3,0
Eylül: −%0,4
Ekim: %0,3
Kasım: %9,1
Aralık: %4,6
Bu dönemde kasım, ocak ve temmuz ayları ortalama getiri bakımından öne çıkıyor. Mart ise karşılaştırılan aylar arasında en düşük ortalamaya sahip.
Bu oranlar, ilgili ayın farklı yıllardaki yüzde değişimlerinin basit ortalamasıdır. Bir yatırımın dönem boyunca sağladığı bileşik getiriyi göstermez.
Hangi aylar daha sık pozitif kapanmış?
Ortalama getiri ile pozitif kapanış sıklığı farklı ölçülerdir. Tabloda sıfırın üzerinde gösterilen aylık değişimler sayıldığında sonuçlar şöyle oluşuyor:
Ocak: 8/10
Şubat: 4/10
Mart: 2/10
Nisan: 7/10
Mayıs: 6/10
Haziran: 7/10
Temmuz: 7/10
Ağustos: 6/10
Eylül: 5/10
Ekim: 3/9
Kasım: 7/9
Aralık: 7/9
Buradaki sayım, görseldeki yuvarlanmış değerlere dayanıyor. %0,0 olarak gösterilen bir değer pozitif kabul edilmiyor. Daha hassas veride küçük bir artış veya düşüş bulunması, sayımı değiştirebilir.
Ortalama getiri neden tek başına yeterli değil?
Ortalama, birkaç büyük yükselişten belirgin biçimde etkilenebilir.
Örneğin ekim ayı tabloda dokuz gözlemin yalnızca üçünde pozitif. Buna rağmen aritmetik ortalaması yaklaşık %0,3. Tablodaki 2022 Ekim yükselişi, diğer yıllardaki düşüşlerin ortalama üzerindeki etkisini azaltıyor.
Bu nedenle “ortalaması pozitif” ile “çoğu yıl yükselmiş” aynı anlama gelmez. Ortalama ve pozitif kapanış sıklığını birlikte okumak daha açıklayıcıdır.
Görseldeki renkler neyi ifade ediyor?
Renkler, aylık değişimleri dört gruba ayırıyor:
Yeşil: %5 ve üzerindeki yükselişler
Sarı: %0 dahil, %5’in altındaki yükselişler
Mavi: %0’ın altında, −%5’in üzerindeki değişimler
Kırmızı: −%5 ve daha düşük değişimler
Böylece farklı yılların aynı ayları karşılaştırılabiliyor; güçlü yükselişler ve sert düşüşler daha kolay seçiliyor.
Nominal getiri ile reel getiri arasındaki fark nedir?
Görseldeki oranlar, TL bazındaki nominal endeks değişimlerini gösteriyor. Enflasyonun etkisi bu oranlardan çıkarılmış değil.
Endeksin yükselmesi, aynı dönemde alım gücünün de arttığı anlamına gelmeyebilir. Reel getiriyi değerlendirmek için fiyat değişiminin enflasyonla birlikte ele alınması gerekir.
Ayrıca endeks değişimi, her yatırımcının portföy getirisini göstermez. Portföydeki hisseler, alım-satım zamanları, temettüler ve işlem maliyetleri sonucu farklılaştırabilir.
Bu tablo yatırım zamanlaması için kullanılabilir mi?
Tablo, geçmiş performansı incelemek için yardımcı olabilir; tek başına alım veya satım kararı vermek için yeterli değildir.
Faiz koşulları, şirketlerin finansal sonuçları, ekonomik gelişmeler ve piyasa beklentileri her yıl değişir. Aynı takvim ayı, farklı yıllarda oldukça farklı sonuçlar verebilir.
Veri ve yöntem notu: Aylık değerler paylaşılan getiri tablosundan aktarılmıştır. Ortalamalar ve pozitif gözlem sayıları, gösterilen yuvarlanmış değerlerden yeniden hesaplanmıştır. Tarihsel değerlerin tamamının bağımsız doğrulaması yapılmamıştır.
Geçmiş performans gelecekteki getiriyi garanti etmez. Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım tavsiyesi değildir.